START: TARACZA:

Narząd wzroku to delikatny mechanizm, o który warto należycie dbać na co dzień, tak by cieszyć się możliwością wizualnego postrzegania świata. Jest wiele czynników, które mają negatywny wpływ na kondycję oczu oraz jakość i ostrość widzenia. Podpowiadamy, jak dbać o oczy, by zmniejszyć ryzyko poważnych chorób oczu.

Czynniki szkodliwe dla oczu – co sprzyja wysychaniu powierzchni oka i innym problemom?

Do czynników powodujących zmęczenie i suchość oczu należą:

  • praca przy komputerze – patrzenie w ekran komputera, telewizora i smartfona; urządzenia te emitują niebieskie światło, niekorzystne dla wzorku, a częstotliwość mrugania zmniejsza się, co sprzyja wysychaniu powierzchni oka [1],
  • zbyt suche powietrze – zarówno w pomieszczeniach, jak i na zewnątrz [1],
  • ekspozycja na promieniowanie UV, które jest niekorzystne zwłaszcza dla siatkówki oka – promieniowanie UV może prowadzić nawet do rozwoju zmian nowotworowych w obrębie oka [1],
  • niewłaściwa dieta, nieuwzględniająca źródeł karotenoidów i innych witamin, antyoksydantów, cynku, luteiny, zeaksantyny i kwasów omega-3 [2],
  • niedostateczna ilość snu,
  • brak ochrony oczu podczas niekorzystnej pogody (wiatr, duże nasłonecznienie) [1],
  • spożywanie zbyt małej ilości płynów [2],
  • noszenie soczewek kontaktowych [1].

Naszym oczom nie sprzyja również przyjmowanie niektórych leków, alergia, choroby metaboliczne i układowe (zwłaszcza cukrzyca zwiększa ryzyko uszkodzeń siatkówki [3]),  przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach i smog. Sprzymierzeńcem dobrego wzroku nie jest zwykle podeszły wiek – u seniorów wzrok pogarsza się często w rezultacie procesów starzenia się organizmu. Problemy z oczami powodują również nieleczone wady wzroku – przyczyniają się do zmęczenia oczu i bólu głowy, a od wytężania oczu, by osiągnąć ostrość widzenia, dodatkowo psuje się wzrok. Z tego względu nie można zapominać o kontrolnej wizycie u okulisty i właściwym dobraniu okularów. Jak widać, wpływ na oczy ma wiele różnorakich czynników. Jedne będą powodować zmęczenie oczu i ich suchość, inne przyczyniają się m.in. do rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej.

Choroby oczu – najczęstsze problemy ze strony narządu wzroku

Zespół suchego oka, infekcje bakteryjne i wirusowe, takie jak zapalenie spojówek, zaćma, zwyrodnienie plamki żółtej (punkt w centralnej części siatkówki), retinopatia cukrzycowa – to tylko niektóre ze schorzeń związanych z narządem wzroku. Struktury oka są wrażliwe nie tylko na czynniki zewnętrzne, ale też na ogólny stan organizmu – jego ogólną kondycję. Tkanki oka są odżywiane i dotleniane przez film łzowy (dotyczy to głównie rogówki), ale także przez krew krążącą w naczyniach krwionośnych narządu wzroku (mikrokrążenie). Jeśli chcemy zadbać o swoje oczy, najlepiej jest zadbać o stan zdrowia – profilaktycznie odwiedzać lekarza, zdrowo się odżywiać i nie stronić od aktywności fizycznej.

Jak chronić wzrok?

Zdrowy tryb życia, odpowiednia ilość snu potrzebnego do regeneracji narządu wzroku i zdrowa dieta to podstawa, jeśli chcemy zadbać o wzrok. Nie bez przyczyny lekarze i eksperci do spraw żywienia alarmują, że wiele chorób ma swój początek w nieprzestrzeganiu zasad piramidy żywieniowej – należy zwrócić uwagę, że jej podstawę stanowi aktywność fizyczna, a drugi poziom stanowi uwzględnienie w diecie dużej ilości warzyw (duże ilości składników odżywczych korzystnych dla oczu mają m.in. jarmuż, szpinak) i owoców [4]. Zgodnie z rekomendacjami specjalistów dla zdrowia oczu warto zwiększyć spożycie kwasów tłuszczowych omega-3, ograniczyć ilość soli w diecie (zbyt dużo soli prowadzi do nadciśnienia, a to z kolei zwiększa ryzyko rozwoju jaskry) i pamiętać o regularnym badaniu poziomu cukru we krwi.

Kolejna kwestia to ochrona przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi. Zaleca się ograniczyć do minimum korzystanie z komputera czy telefonu, przydatne jest też noszenie okularów przeciwsłonecznych (przy zakupie zwróćmy uwagę na ich zgodność z europejskimi standardami bezpieczeństwa – okulary bez filtrów nie ochronią przed promieniami UV). Zaleca się noszenie okularów przeciwsłonecznych, które posiadają oznaczenie CE – nie tylko latem. Dla wsparcia działania naturalnego filmu łzowego i przy suchości oczu zalecane jest stosowanie kropli nawilżających. Nawilżają one i chronią powierzchnię oka przed podrażnieniami i łagodzą objawy związane z zespołem suchego oka, takie jak zaczerwienienie, łzawienie i pieczenie. Można stosować je dowolną ilość razy w ciągu dnia, zależnie od potrzeby. Tzw. sztuczne łzy są rekomendowane dla pacjentów borykających się z zespołem suchego oka [5], a także dla osób pracujących przy komputerze, noszących soczewki kontaktowe i przy nadmiernym parowaniu łez (np. przy wietrznej i upalnej pogodzie). Dla alergików sprawdzą się nawilżające krople do oczu z ektoiną, która tworzy na powierzchni gałki ocznej barierę ochronną.

Odpowiednie zadbanie o ochronę wzroku jest konieczne, jeśli nie chcemy dopuścić do pogorszenia jakości widzenia. Pamiętajmy, że niektóre schorzenia oczu, choć początkowe objawy są z pozoru błahe, mogą stopniowo prowadzić do pogorszenia ostrości wzroku, a finalnie do utraty wzroku. Dotyczy to m.in. zespołu suchego oka, którego symptomy takie jak zmęczenie oczu i uczucie piasku pod powiekami bywają przez pacjentów lekceważone.

Bibliografia:

  1. Poradnik jak dbać o oczy, https://www.szkla.com/poradnik_10-sposobow-jak-dbac-o-oczy.html
  2. Józef Kotwas, Składniki pokarmowe wpływające na stan narządu wzroku, Opta Therapy, ol. 4/Nr 2(14)/2017 (s. 117-120).
  3. Cukrzyca, https://www.sw.gov.pl/assets/14/10/38/1895fc766adb42c2366e40db2c01f91d5d3b9324.pdf
  4. W: Gawęcki J., Roszkowski W. (ed.). Żywienie człowieka a zdrowie publiczne. PWN, Warszawa 2009: 313-328.
  5. Grabska-Liberek I., et al., Wytyczne Polskiego Towarzystwa Okulistycznego dotyczące diagnostyki i leczenie Zespołu Suchego Oka, 2017, s. 1 – 15.

Podziel się ze znajomymi:

Jak dbać o oczy, gdy warunki atmosferyczne są niekorzystne?
Jak dbać o oczy, gdy warunki atmosferyczne są niekorzystne?

Jak dbać o oczy, gdy warunki atmosferyczne są niekorzystne?

11 grudnia 2023
Czynniki, które szkodzą oczom – jak im przeciwdziałać?
Czynniki, które szkodzą oczom – jak im przeciwdziałać?

Czynniki, które szkodzą oczom – jak im przeciwdziałać?

5 listopada 2023
Czy alergia pokarmowa może mieć wpływ na zdrowie oczu
Czy alergia pokarmowa może mieć wpływ na zdrowie oczu?

Czy alergia pokarmowa może mieć wpływ na zdrowie oczu?

15 października 2023
jak oszukać alergię
Jak oszukać alergię – co pyli latem?

Jak oszukać alergię – co pyli latem?

11 sierpnia 2023